B1
Blok 1 van de minor Het Internet is Stuk, en we gaan het repareren heeft een duidelijke impact gehad op mijn manier van denken over technologie en mijn positie daarin als gebruiker en toekomstig professional. Waar ik voorheen digitale platformen en diensten grotendeels als vanzelfsprekend beschouwde, is mijn blik in dit blok sterk veranderd. Het leren over de werking van Big Tech, algoritmes en onderliggende verdienmodellen heeft mij bewuster gemaakt van hoe diep deze systemen ingrijpen in ons dagelijks leven. Niet alleen technisch, maar ook cultureel, economisch en moreel.
Met name het inzicht in algoritmische sturing en dataverzameling heeft mijn ogen geopend. Ik realiseerde me hoe weinig transparantie er is over hoe keuzes worden gemaakt, welke belangen daarachter zitten en hoe gedrag subtiel wordt gestuurd. Dit besef werkte confronterend, maar ook motiverend. In plaats van het gevoel dat Big Tech een onoverwinnelijke “Goliath” is, liet deze minor zien dat alternatieven wél bestaan. Open-source en publiek-gedreven oplossingen zijn geen naïeve idealen, maar realistische en vaak technisch sterke alternatieven. Het werken met en leren over deze systemen gaf mij het gevoel dat verzet tegen dominante structuren niet onmogelijk is, maar begint bij kennis, bewustzijn en het durven kiezen voor andere infrastructuren.
Daarnaast hebben de externe activiteiten binnen “Ga op stap” mijn begrip verdiept. De avonden over nihilisme, piratenwetten en anarchisme boden een filosofische en historische context voor verzet tegen gevestigde machtsstructuren. De ideeën over piraten als tijdelijke, zelforganiserende samenlevingen en het belang van experimenteren met alternatieve leefvormen sloten verrassend goed aan bij de kern van deze minor. Net als bij digitale commons draait het niet altijd om perfectie of succes, maar om het doorbreken van vanzelfsprekendheden en het openen van nieuwe denkrichtingen.
Inhoudelijk heb ik vooral veel geleerd over de werking van het internet en het ICT-gedeelte van de minor. Concepten zoals DNS, tracking, infrastructuur en datacenters maakten duidelijk hoe fragiel en tegelijk ondergereguleerd veel digitale fundamenten zijn. Juist dat gebrek aan regulering benadrukt voor mij het belang van deze minor. Het creëren van bewustzijn is een eerste stap, maar de minor moedigt ook aan om initiatief te nemen en actief na te denken over hoe het ‘stukke’ internet gerepareerd kan worden. Blok 1 heeft mij daarmee niet alleen kennis gegeven, maar ook een gevoel van verantwoordelijkheid en betrokkenheid.
B2
Blok 2 van de minor heeft mijn inzicht in de praktische en maatschappelijke kant van technologie verder verdiept. Waar Blok 1 vooral draaide om bewustwording en analyse, lag in Blok 2 de nadruk sterker op toepassing, samenwerking en het daadwerkelijk bijdragen aan alternatieven. Het project voor de Gemeente Amsterdam speelde hierin een centrale rol. Door te werken met ActivityPub en Mastodon kreeg ik een concreet beeld van hoe gedecentraliseerde sociale netwerken functioneren en welke mogelijkheden zij bieden als alternatief voor gecentraliseerde Big Tech-platformen. Het werken aan een systeem dat gebaseerd is op open standaarden en federatie liet zien dat schaalbaarheid en publieke waarden wel degelijk samen kunnen gaan, mits daar bewust voor wordt gekozen.
Het leren over ActivityPub en Mastodon maakte duidelijk hoe groot het verschil is tussen commerciële platformlogica en publiek-gedreven infrastructuur. Waar traditionele sociale media draaien om data-extractie en engagementoptimalisatie, staat bij het fediversum autonomie, transparantie en gemeenschap centraal. Dit project liet mij inzien dat de keuzes die op infrastructuurniveau worden gemaakt uiteindelijk bepalen hoe mensen online met elkaar omgaan. Het versterkte mijn overtuiging dat publieke instellingen, zoals gemeenten, een belangrijke rol kunnen spelen in het ondersteunen en legitimeren van zulke alternatieven.
Een ander belangrijk onderdeel van Blok 2 was mijn bijdrage aan een digitale common, in de vorm van het aanmaken van een Wikipedia-pagina over Héctor el Father. Het actief bijdragen aan een kenniscommons gaf mij onverwacht veel voldoening. Ik sta sterk achter het idee dat kennis vrij toegankelijk zou moeten zijn en niet afhankelijk van betaalmuren of commerciële belangen. Het besef dat mijn bijdrage door anderen kan worden gelezen, gebruikt en aangevuld, onderstreepte voor mij de waarde van commons-denken en collectieve kennisopbouw.
Daarnaast is mijn bewustzijn gegroeid over hoeveel bedrijven online daadwerkelijk weten over gebruikers. Door de verdieping in tracking, dataverzameling en verdienmodellen ben ik kritischer geworden op mijn eigen online gedrag. Ik deel bewuster mijn gegevens, ben selectiever in de diensten die ik gebruik en stel vaker de vraag welke belangen er achter een platform schuilgaan. Ook mijn gebruik van AI-tools is hierdoor veranderd. Door meer te leren over de ecologische impact van grootschalige datacenters, waaronder het gebruik van drinkwater voor koeling, ben ik terughoudender geworden in het inzetten van AI en probeer ik bewuster om te gaan met wanneer en waarom ik deze technologie gebruik.
Blok 2 heeft mij laten zien dat kritisch denken, bijdragen aan commons en praktische toepassing hand in hand kunnen gaan. Het heeft mijn gevoel van verantwoordelijkheid als gebruiker en maker van technologie verder versterkt.